Luật trí tuệ nhân tạo từ ngày 1/3 yêu cầu gắn nhãn mác AI cho hình ảnh Video, người dùng cá nhân hoặc tổ chức vi phạm sẽ bị xử lý hình sự.

Luật Trí tuệ nhân tạo được Quốc hội thông qua ngày 10.12.2025, có hiệu lực từ ngày 1.3.2026. Đối tượng áp dụng gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tham gia vào hoạt động liên quan đến trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam.


Xử lý hình sự nếu vi phạm luật trí tuệ nhân tạo AI

Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 còn quy định rõ về trách nhiệm và xử lý vi phạm trong lĩnh vực AI. Điều 29 của luật quy định về việc xử lý vi phạm và trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

Tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định của luật và quy định khác của pháp luật có liên quan đến trí tuệ nhân tạo, tùy theo tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi vi phạm thì bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, trường hợp gây thiệt hại về tài sản, nhân phẩm, lợi ích quốc gia ... sẽ phải bồi thường thiệt hại.

Trường hợp các mô hình AI có rủi ro cao được quản lý, vận hành và sử dụng đúng quy định nhưng vẫn gây ra thiệt hại thì bên tạo ra thiệt hại phải bồi thường cho những người liên quan. Bên triển khai yêu cầu nhà cung cấp, nhà phát triển hoặc các bên liên quan hoàn trả khoản tiền bồi thường nếu có sự liên đới trách nhiệm giữa bên cung cấp và bên sử dụng AI.

Trường hợp hệ thống trí tuệ nhân tạo bị hacker xâm nhập, chiếm quyền điều khiển hoặc can thiệp trái pháp luật thì bên thứ ba phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu bị phát hiện và xử lý. Trường hợp bên triển khai, nhà cung cấp có lỗi trong việc để hệ thống quản trị bị kẻ gian bị xâm nhập, chiếm quyền điều khiển hoặc can thiệp trái pháp luật thì phải liên đới bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật về dân sự.

Luật trí tuệ nhân tạo từ ngày 1/3 yêu cầu gắn nhãn mác AI cho hình ảnh Video


Hình ảnh, Video tạo ra từ AI phải có dấu hiệu nhận biết

Một trong những điểm người dân cần đặc biệt quan tâm đến quyền lợi của mình chính là Điều 11, quy định về trách nhiệm minh bạch. Qua đó, nhà cung ứng dịch vụ AI phải đảm bảo người dùng nhận biết được mình đang tương tác với hệ thống AI.

Khoản 4 Điều 11 của luật quy định khá chi tiết : Bên triển khai có trách nhiệm bảo đảm âm thanh, hình ảnh, video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng hệ thống trí tuệ nhân tạo nhằm mô phỏng, giả lập ngoại hình, giọng nói của người thật hoặc tái hiện sự kiện thực tế phải được gắn nhãn dễ nhận biết để phân biệt với nội dung thật.

Điều 25 quy định các nội dung hỗ trợ doanh nghiệp AI cũng nêu rõ: Doanh nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ và nhóm nghiên cứu có dự án đổi mới sáng tạo khả thi được hỗ trợ để sử dụng hạ tầng tính toán, dữ liệu dùng chung, mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt và tiếng dân tộc thiểu số, nền tảng huấn luyện, kiểm thử và dịch vụ tư vấn kỹ thuật phục vụ nghiên cứu, phát triển và triển khai ứng dụng AI.

Doanh nghiệp AI được ưu đãi lớn

Ngoài quy định đối với người dùng sử dụng AI, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 đồng thời cũng nêu bật rõ về chính sách hỗ trợ để phát triển ngành công nghiệp AI ở Việt Nam.

Điểm nổi bật, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực AI sẽ được ưu đãi cao nhất theo pháp luật về khoa học và công nghệ, công nghệ cao, chuyển đổi số và đầu tư. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn được tạo điều kiện xây dựng cơ sở hạ tầng tính toán, dữ liệu và môi trường thử nghiệm.

Luật trí tuệ nhận tạo cũng thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), từ đó doanh nghiệp có thể được miễn, giảm một số nghĩa vụ trong phạm vi nhất định nhằm tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo đồng thời vẫn bảo đảm quản lý rủi ro.

Luật đề cập việc thành lập quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia. Dùng để thu hút các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì lợi nhuận, do Chính phủ thành lập để huy động, điều phối và phân bổ dòng tiền cho việc nghiên cứu, đầu tư, xây dựng các trung tâm dữ liệu. Quỹ thành lập theo cơ chế tài chính đặc thù, chấp nhận rủi ro trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; phân bổ vốn linh hoạt. Nguồn tiền tài trợ chủ yếu đào tạo cho mục tiêu nghiên cứu, xây dựng phòng thí nghiệm, tài trợ các công trình nghiên cứu, phát triển chip, phát triển các dịch vụ liên quan đến trí tuệ nhân tạo